Chleb powinien wystygnąć przed zapakowaniem
Szczególnej uwagi wymaga pieczywo kupione lub upieczone jeszcze na ciepło. Zamknięcie gorącego bochenka w szczelnym worku zatrzymuje parę wodną. Gdy temperatura spada, część wilgoci może skroplić się na pieczywie i wewnętrznej stronie opakowania. Wilgotne środowisko sprzyja późniejszemu rozwojowi pleśni. Ciepły chleb najlepiej najpierw całkowicie ostudzić w przewiewnym miejscu. Dopiero później można schować go do chlebaka lub odpowiednio zapakować. Dotyczy to również domowych wypieków — nawet jeśli skórka wydaje się już chłodna, środek dużego bochenka może nadal oddawać ciepło i wilgoć.
Nie oznacza to jednak, że pieczywo najlepiej pozostawić na stałe bez żadnej osłony. W takich warunkach będzie szybciej traciło wilgoć i czerstwiało. Sposób przechowywania trzeba więc dopasować zarówno do rodzaju chleba, jak i do tego, jak długo ma pozostać świeży.
Miękkie i chrupiące pieczywo mają inne potrzeby
Szczelniejsze opakowanie pomaga ograniczać wysychanie miękkiego chleba, bułek czy pieczywa tostowego. Jednocześnie zatrzymuje wilgoć, dlatego w ciepłym i wilgotnym pomieszczeniu może zwiększać ryzyko pojawienia się pleśni. Nie powinno się więc zamykać w folii pieczywa, które jest jeszcze choćby lekko ciepłe. Papierowa torba umożliwia większą wymianę powietrza, ale chleb szybciej w niej wysycha. Może sprawdzić się przy pieczywie z chrupiącą skórką przeznaczonym do szybkiego zjedzenia. Do codziennego przechowywania używa się również worków materiałowych i chlebaków. W każdym przypadku znaczenie ma utrzymywanie opakowania w czystości i unikanie gromadzenia wilgoci.
Rodzaj pieczywa także ma znaczenie. Bochenki różnią się składem, zawartością wody, sposobem wypieku i kwasowością, dlatego nie wszystkie zachowują świeżość przez taki sam czas. Przy zakupie można zwrócić uwagę również na skład i rodzaj wybranego chleba, zamiast kierować się wyłącznie jego kolorem czy wyglądem skórki.
Chlebak trzeba regularnie oczyszczać
Samo przełożenie pieczywa do chlebaka nie gwarantuje, że problem pleśni zniknie. Na jego dnie stopniowo gromadzą się okruchy i inne zabrudzenia. Wnętrze trzeba więc regularnie opróżniać i czyścić, a po myciu dokładnie wysuszyć przed ponownym włożeniem chleba. Szczególnie starannie należy postąpić po znalezieniu spleśniałego bochenka. Pieczywo trzeba usunąć, a miejsce, w którym było przechowywane, dokładnie wyczyścić i wysuszyć. Nie powinno się od razu wkładać świeżego chleba do wilgotnej torby lub pojemnika, w którym znajdował się produkt z pleśnią.
Dobrą praktyką jest również oddzielenie nowego pieczywa od resztek starego bochenka. Jeśli poprzedni chleb jest jedynie czerstwy i nie ma żadnych oznak pleśni, można wykorzystać go na przykład na grzanki lub bułkę tartą. Więcej sposobów na zagospodarowanie takich produktów zawiera poradnik o wykorzystywaniu resztek jedzenia w kuchni.
Lodówka ogranicza pleśnienie, ale przyspiesza czerstwienie
Przechowywanie chleba w lodówce ma zarówno zaletę, jak i wyraźną wadę. Niższa temperatura może spowolnić rozwój pleśni, co bywa pomocne szczególnie w bardzo ciepłej i wilgotnej kuchni. Jednocześnie chłodzenie pieczywa sprzyja procesom związanym z retrogradacją skrobi, przez co miękisz szybciej staje się twardy i sprawia wrażenie czerstwego. Dlatego lodówka zazwyczaj nie jest najlepszym wyborem, jeśli chleb ma zostać zjedzony w krótkim czasie i zależy nam na zachowaniu jego tekstury. W wyjątkowo ciepłych i wilgotnych warunkach może jednak pomóc ograniczyć pleśnienie, choć trzeba liczyć się z szybszą utratą pożądanej konsystencji.
Jeżeli bochenek ma czekać znacznie dłużej, praktyczniejszym rozwiązaniem jest zamrażanie. Pozwala przechować pieczywo na później bez pozostawiania go przez wiele dni w temperaturze pokojowej.
Nadmiar pieczywa najlepiej zamrozić wcześniej
Nie trzeba czekać, aż chleb zacznie wyraźnie czerstwieć. Jeśli już w dniu zakupu wiadomo, że połowa bochenka nie zostanie szybko zjedzona, można ją od razu przeznaczyć do zamrożenia. Najwygodniej wcześniej pokroić chleb na kromki i podzielić na niewielkie porcje. Pieczywo przed zamrożeniem powinno być całkowicie wystudzone i szczelnie zapakowane. Ogranicza to wysychanie oraz przejmowanie zapachów innych produktów z zamrażarki. Porcjowanie sprawia natomiast, że później można wyjąć dokładnie tyle kromek, ile potrzeba.
Takie planowanie jest szczególnie przydatne przy większych zakupach. Zamiast przechowywać kilka bochenków na blacie i liczyć, że wszystkie zostaną zjedzone na czas, część można od razu zabezpieczyć. Podobny sposób porcjowania pieczywa opisuje poradnik o zakupach na zapas bez marnowania żywności.
Spleśniałego chleba nie należy ratować
Czerstwienie i pleśnienie to dwa różne zjawiska. Suchy, twardszy chleb bez oznak zepsucia można wykorzystać po podgrzaniu, przygotować z niego grzanki albo wysuszyć. Widoczna pleśń oznacza natomiast, że pieczywo nie nadaje się już do jedzenia. W przypadku chleba nie wystarczy wyciąć zielonej, białej czy szarej plamki ani wyrzucić jednej kromki leżącej obok. Pieczywo jest produktem porowatym, dlatego strzępki pleśni mogą znajdować się głębiej niż obszar widoczny na powierzchni. Jeśli pleśń pojawiła się na bochenku, najbezpieczniej wyrzucić go w całości.
Spleśniałego pieczywa nie powinno się również przykładać do nosa, aby ocenić jego zapach. Sam widoczny nalot jest wystarczającym powodem do wyrzucenia produktu. Najbardziej praktyczne podejście polega na kupowaniu ilości odpowiadającej rzeczywistemu zużyciu, całkowitym studzeniu chleba przed zapakowaniem, ochronie przed nadmiarem wilgoci i wysoką temperaturą oraz wczesnym zamrażaniu nadwyżki. Dzięki temu pieczywo nie musi przez wiele dni czekać w kuchni na moment, w którym pojawią się pierwsze oznaki pleśni.
