Około trzech miesięcy, ale sprawdzaj też włosie
W przypadku dzieci można przyjąć prostą zasadę: szczoteczkę wymieniamy mniej więcej co trzy miesiące. Zalecenia stomatologiczne wskazują także przedział trzech–czterech miesięcy, przy czym postrzępione lub zdeformowane włosie jest powodem do wcześniejszej wymiany. Nie ma więc potrzeby odliczania dokładnie 90 dni od pierwszego użycia. Jeśli włosie wyraźnie rozchodzi się na boki już po kilku tygodniach, nie należy czekać do terminu zapisanego w kalendarzu. Jednocześnie brak widocznych uszkodzeń po trzech miesiącach nie oznacza, że tej samej szczoteczki można bez ograniczeń używać przez kolejne miesiące.
Przy kilku szczoteczkach w domu łatwo stracić rachubę. Pomaga zapisanie miesiąca rozpoczęcia użytkowania albo ustawienie przypomnienia w telefonie. Data pozostaje jednak jedynie wskazówką — stan szczoteczki trzeba obserwować na bieżąco.
Rozchodzące się włosie to sygnał do wcześniejszej wymiany
Nowa szczoteczka ma równe włókna zachowujące kształt nadany przez producenta. Podczas kolejnych szczotkowań stopniowo się zużywają. Jeśli końcówki stają się postrzępione, włosie rozchodzi się na boki albo główka została mocno pogryziona, szczoteczkę można wymienić wcześniej. U jednego dziecka nastąpi to po kilku miesiącach, u innego znacznie szybciej. Część maluchów podgryza główkę, inne zbyt mocno przyciskają ją do powierzchni zębów. Jeżeli nowa szczoteczka szybko zaczyna wyglądać na mocno zużytą, dobrze przyjrzeć się także technice mycia. Silny nacisk nie oznacza skuteczniejszego oczyszczania.
Do codziennej higieny dzieci wybiera się szczoteczkę odpowiednią do wieku i wielkości jamy ustnej, najlepiej z miękkim włosiem oraz główką pozwalającą wygodnie dotrzeć do powierzchni zębów. Sam dobór szczoteczki jest jednak tylko częścią profilaktyki. Więcej zasad dotyczących codziennej higieny zębów dziecka opisaliśmy w osobnym poradniku.
Końcówkę szczoteczki elektrycznej również trzeba zmieniać
Podobne zasady dotyczą szczoteczek elektrycznych. Nie wymienia się oczywiście całego urządzenia, lecz zużytą główkę. Jeśli jej włókna wcześniej tracą kształt lub mocno się rozchodzą, nie ma powodu czekać do upływu pełnych trzech miesięcy. Szczoteczka elektryczna nie zastępuje także prawidłowego i regularnego mycia. Dziecko powinno szczotkować zęby dwa razy dziennie przez około dwie minuty, używając pasty z fluorem odpowiedniej dla swojego wieku. Młodsze dzieci potrzebują przy tym pomocy lub nadzoru osoby dorosłej.
Znaczenie ma również ilość pasty. U dzieci poniżej 3. roku życia stosuje się bardzo małą porcję odpowiadającą mniej więcej wielkości ziarenka ryżu, natomiast od 3. do 6. roku życia ilość wielkości ziarnka grochu. Rodzice, którzy mają wątpliwości dotyczące tego składnika, mogą sięgnąć również do materiału omawiającego najczęstsze mity na temat fluoru.
Po myciu szczoteczka powinna mieć możliwość wyschnięcia
Po użyciu szczoteczkę należy dokładnie wypłukać z pozostałości pasty i pozostawić tak, aby mogła swobodnie wyschnąć. Przy codziennym przechowywaniu nie powinno się stale zamykać jeszcze wilgotnej szczoteczki w szczelnym pojemniku. Zamknięte, wilgotne środowisko sprzyja utrzymywaniu się i namnażaniu mikroorganizmów bardziej niż możliwość wyschnięcia na powietrzu. Każdy domownik powinien mieć własną szczoteczkę. Rodzeństwo nie powinno korzystać z nich wymiennie, nawet jeśli dzieci używają identycznych modeli i tej samej pasty. Wspólne używanie szczoteczki wiąże się z kontaktem ze śliną i możliwością przenoszenia mikroorganizmów między osobami.
Nie ma natomiast potrzeby domowej „sterylizacji” szczoteczki w mikrofalówce czy zmywarce. Wysoka temperatura może ją uszkodzić. W codziennym użytkowaniu wystarczają dokładne płukanie, umożliwienie wyschnięcia oraz regularna wymiana.
Czy po chorobie zawsze trzeba wyrzucić szczoteczkę?
Nie ma jednej zasady nakazującej wymianę szczoteczki po każdej infekcji. Samo przeziębienie czy katar nie oznaczają więc automatycznie, że prawie nowy egzemplarz musi trafić do kosza. Innego postępowania mogą wymagać szczególne sytuacje zdrowotne. Ostrożność jest potrzebna również wtedy, gdy podczas choroby szczoteczki poszczególnych domowników stykały się ze sobą. Jeżeli dziecko ma obniżoną odporność, nawracające problemy w jamie ustnej albo przechodzi infekcję wymagającą określonego postępowania, kwestię wymiany szczoteczki najlepiej omówić z lekarzem lub dentystą.
Niezależnie od choroby nowa szczoteczka jest oczywiście potrzebna wtedy, gdy dotychczasowa jest już zużyta, uszkodzona albo nadszedł zwykły termin jej wymiany.
Nowa szczoteczka nie zastąpi dokładnego mycia
Regularna wymiana ma znaczenie, lecz nawet świeżo rozpakowana szczoteczka niewiele pomoże, jeśli dziecko myje jedynie przednie zęby przez kilkanaście sekund. Zęby powinny być szczotkowane dwa razy dziennie przez około dwie minuty. Małe dzieci nie mają jeszcze wystarczającej sprawności, aby zawsze samodzielnie dokładnie oczyścić wszystkie powierzchnie, dlatego pomoc dorosłego pozostaje potrzebna.
Codzienne szczotkowanie jest częścią profilaktyki obok właściwego stosowania pasty oraz opieki stomatologicznej. Jeśli dziecko dopiero poznaje gabinet, można wcześniej zadbać o spokojne przygotowanie go do wizyty u dentysty bez straszenia zabiegiem czy składania obietnic, których nie da się zagwarantować. W praktyce wystarczą dwie proste reguły: około trzech miesięcy to rozsądny termin planowej wymiany, ale stan włosia może zdecydować o niej wcześniej. Jeśli szczoteczka wyraźnie się strzępi, rozchodzi na boki, została mocno pogryziona albo traci swój pierwotny kształt, nie trzeba czekać do daty zaznaczonej w kalendarzu.
Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani stomatologicznej i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem lub dentystą.
